മനുഷ്യർ ഭൂമിയുടെ അധിപന്മാരായതിന്റെ കഥ
Labels: ചരിത്രം, വിവർത്തനം, ഡിസി ബുക്സ്, യുവാൽ നോവാ ഹരാരി
എന്തിനാണ് നമ്മൾ കടലാസുകഷണങ്ങൾക്ക് 'പണം' എന്ന് പേരിട്ട് വില കല്പിക്കുന്നത്? നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ നമ്മളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് എന്താണ്? നമ്മുടെയെല്ലാം ഉള്ളിൽ അടങ്ങാത്ത മധുരക്കൊതിക്ക് കാരണമെന്താണ്? നിഷ്കളങ്കമെന്ന് തോന്നുന്ന ഇത്തരം ആയിരം ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മാനവചരിത്രം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. അതിന്റെ ചുരുളഴിക്കുകയാണ് യുവാൽ നോവാ ഹരാരി തന്റെ 'മനുഷ്യർ എങ്ങനെ ലോകം പിടിച്ചടക്കി' എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ. വിഖ്യാതമായ 'സാപ്പിയൻസ്' എന്ന വലിയ പുസ്തകത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ഒരുപോലെ മനസ്സിലാകുന്ന ലളിതമായ ഭാഷയാണ് ഇതിന്റെ സവിശേഷത. മനോഹരമായ ചിത്രീകരണങ്ങൾ വായനക്കാരെ പുസ്തകത്തോട് ചേർത്തുനിർത്തും. ഡിസി ബുക്സാണ് ഇത് മലയാളത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പൂർണ്ണകൃഷ്ണന്റെ ലളിതമായ വിവർത്തനവും റിക്കാർഡ് സപ്ലാന റൂയിസിന്റെ അതിമനോഹരമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും പുസ്തകവായനയെ മികച്ച ഒരനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു.
"മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളാണ്" എന്ന ആദ്യ അധ്യായത്തിൽ, ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് ആഫ്രിക്കൻ പുൽമേടുകളിൽ അലഞ്ഞുനടന്നിരുന്ന ഒരു സാധാരണ ജീവി മാത്രമായിരുന്ന മനുഷ്യനെ കാണാം. സിംഹത്തിന്റെയോ കടുവയുടെയോ കരുത്തോ, ആനയുടെ വലുപ്പമോ, പക്ഷികളുടെ പറക്കാനുള്ള കഴിവോ അവർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും, ഇന്ന് ഈ ഭൂഗോളത്തിന്റെ അധിപന്മാരായി മനുഷ്യർ മാറി! അതിനു പിന്നിലെ രഹസ്യമെന്താണ്? ഈയൊരു വലിയ ചോദ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഹരാരി തന്റെ ആഖ്യാനം ആരംഭിക്കുന്നത്. കേവലം അതിജീവനത്തിന്റെ കഥയല്ല, മറിച്ച് ഭാവനയുടെയും സഹകരണത്തിന്റെയും കരുത്തിൽ ലോകം കീഴടക്കിയതിന്റെ വിസ്മയകരമായ ചരിത്രമാണ് ഈ പുസ്തകം പറയുന്നത്.
വലിപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ ആകർഷിക്കുന്ന ഒരു ഡിറ്റക്ടീവ് കഥ പോലെയാണ് ഹരാരി ഈ ചരിത്രത്തെ നമ്മുടെ മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ വിജയരഹസ്യം അവന്റെ തലച്ചോറിന്റെ വലുപ്പമോ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള കഴിവോ മാത്രമല്ലെന്ന് "സാപ്പിയൻസിന്റെ മഹാശക്തി" എന്ന അധ്യായത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു. സാങ്കല്പിക കഥകൾ മെനയാനും, ആ കഥകളിൽ ഒരുമിച്ച് വിശ്വസിക്കാനുമുള്ള മനുഷ്യരുടെ അതുല്യമായ കഴിവാണ് അത്. ഇതിനെ ഒരു 'സൂപ്പർ പവർ' എന്നാണ് ഹരാരി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. യാഥാർഥ്യമല്ലാത്ത, ഭാവനയിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഒരേസമയം വിശ്വസിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. ഈ കഴിവ് ഭൂമിയിലെ മറ്റൊരു ജീവിക്കുമില്ല. ഈ ഭാവനാശേഷിയാണ് മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും അടിത്തറയായത്. ഇതു വ്യക്തമാക്കാൻ നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ള പണത്തെ ഹരാരി ഉദാഹരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ കൈയിലിരിക്കുന്ന കടലാസുനോട്ടിന് തനതായി ഒരു മൂല്യവുമില്ല. അതിന് വിശപ്പു മാറ്റാനോ തണുപ്പകറ്റാനോ സാധിക്കില്ല. എന്നാൽ ഡോക്ടറും കർഷകരും അധ്യാപകരും ഒരുപോലെ ആ കടലാസിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഗവൺമെന്റും ബാങ്കുകളും പറയുന്ന "ഇതിന് മൂല്യമുണ്ട്" എന്ന കഥയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നതുകൊണ്ടു മാത്രമാണ് ആ കടലാസുകഷണം ഉപയോഗിച്ച് നമുക്ക് അരിയും മരുന്നും സിനിമാടിക്കറ്റും വാങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നത്. ലോകത്തെ കോടിക്കണക്കിന് അപരിചിതരായ മനുഷ്യരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ കഥയാണ് പണം!
ഇതുപോലെത്തന്നെയാണ് നിയമങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും കാര്യവും. റോഡിലെ ട്രാഫിക് ലൈറ്റിലെ ചുവന്ന വെളിച്ചം നമ്മുടെ വാഹനത്തെ ഭൗതികമായി തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നില്ല. പക്ഷേ, 'ചുവപ്പ് കത്തിയാൽ നിർത്തണം' എന്ന സാങ്കല്പിക നിയമത്തിൽ നാമെല്ലാവരും വിശ്വസിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം വലിയ അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാകുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് അപരിചിതർ ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടാകുന്നത് ഇങ്ങനെ ഒരുമിച്ച് വിശ്വസിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ്. 'ഇന്ത്യ' എന്ന നമ്മുടെ രാജ്യവും ഇത്തരമൊരു ശക്തമായ കഥയാണ്. ഒരിക്കലും പരസ്പരം കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ 'നമ്മൾ ഇന്ത്യക്കാർ' എന്ന ഒരൊറ്റ വികാരത്തിൽ ഒരുമിപ്പിക്കുന്നത് ആ സങ്കല്പത്തിലുള്ള വിശ്വാസമാണ്.
"നമ്മുടെ പൂർവികർ എങ്ങനെയാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്" എന്ന അധ്യായത്തിൽ, നമ്മുടെ പല ശീലങ്ങൾക്കും ഇഷ്ടങ്ങൾക്കുമുള്ള ഉത്തരം ഡി.എൻ.എ.യിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്ന പൂർവികരുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളാണെന്ന് വിവരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, മധുരപലഹാരങ്ങളോടും കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തോടുമുള്ള നമ്മുടെ അടങ്ങാത്ത ആർത്തിക്കു കാരണം, ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് കാട്ടിൽ ജീവിച്ച പൂർവികർക്ക് ഉയർന്ന ഊർജം നൽകുന്ന പഴുത്ത പഴങ്ങളും മറ്റും അപൂർവമായി മാത്രമേ ലഭിച്ചിരുന്നുള്ളൂ എന്നതാണ്. അതിനാൽ, അത്തരം ഭക്ഷണം കാണുമ്പോൾ പരമാവധി കഴിക്കാൻ തലച്ചോറ് അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിൽ മധുരം സുലഭമായപ്പോൾ, ആ പഴയ ശീലം നമ്മെ പ്രമേഹം പോലുള്ള ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഈ 'ഗുഹാമനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറി'നെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ നമ്മെ സഹായിക്കും.
ഈ പുസ്തകം കുട്ടികൾക്ക് നൽകുന്ന ഉൾക്കാഴ്ച വളരെ വലുതാണ്. ചരിത്രത്തെ കേവലം രാജാക്കന്മാരുടെയും യുദ്ധങ്ങളുടെയും പട്ടികയായി കാണാതെ, നമ്മുടെ സമൂഹം എങ്ങനെ ഇന്നത്തെ നിലയിലായി എന്ന് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള താക്കോലാണ് ഇത് നൽകുന്നത്. ഇന്നു കാണുന്ന പല സാമൂഹികനിയമങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ദൈവികമോ പ്രകൃതിദത്തമോ അല്ല; മറിച്ച് മനുഷ്യർ കാലാകാലങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത കഥകളും സങ്കല്പങ്ങളുമാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവ് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ വസ്ത്രം ധരിക്കണമെന്നോ, ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർ ഉയർന്നവരാണെന്നോ ഉള്ള ചിന്തകളെല്ലാം മനുഷ്യനിർമിതമായ കഥകളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്ന കുട്ടിക്ക്, അത്തരം വേർതിരിവുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും സമത്വത്തിൽ വിശ്വസിക്കാനും സാധിക്കും.
പുസ്തകം നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠം ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവമാണ്. ചുറ്റും കാണുന്ന എന്തിനെയും 'എന്തുകൊണ്ട്, എങ്ങനെ' എന്നു ചോദിച്ച് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശീലം വായനക്കാരിലുണ്ടാക്കാൻ ഹരാരിക്ക് കഴിയുന്നു. പുരാവസ്തുതെളിവുകളുടെയും ശാസ്ത്രീയ നിഗമനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഓരോ വാദവും അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് കുട്ടികളിൽ ഒരു ഗവേഷകന്റെ കൗതുകം വളർത്തുന്നു. സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെയും വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളെയും ഇതേ ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവത്തോടെ സമീപിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ഈ സൂപ്പർ പവറിന് ഒരു ഇരുണ്ട വശം കൂടിയുണ്ടെന്ന് "മൃഗങ്ങളെല്ലാം എവിടെപ്പോയി" എന്ന അധ്യായത്തിൽ ഹരാരി ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. കഥകൾ പറഞ്ഞ് ഒരുമിച്ചുകൂടിയ മനുഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചപ്പോൾ മാമത്തുകൾ പോലുള്ള എണ്ണമറ്റ ജീവികളുടെ വംശനാശത്തിന് കാരണമായി. നമ്മോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന നിയാണ്ടർത്താൽ പോലുള്ള മറ്റു മനുഷ്യവർഗങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കിയതും ഹോമോ സാപ്പിയൻസാണ്. നമ്മുടെ കഴിവുകൾക്ക് വലിയ തോതിൽ നാശം വിതയ്ക്കാനും സാധിക്കുമെന്ന ഈ തിരിച്ചറിവ്, ഈ ഗ്രഹത്തിലെ മറ്റു ജീവജാലങ്ങളോടും പ്രകൃതിയോടും നമുക്കുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തെക്കുറിച്ച് നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ പുസ്തകം കുട്ടികളെ ഒരുപാട് പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു എന്നതിനപ്പുറം, അവർക്ക് അറിയാവുന്ന കാര്യങ്ങളെ പുതിയ രീതിയിൽ കാണാൻ സഹായിക്കുന്നു. സ്കൂളും പണവും നിയമവും രാജ്യവും അവർക്കു ചുറ്റുമുള്ള ലോകമാണ്. എന്നാൽ അവയെല്ലാം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്നും അവയുടെ പിന്നിലെ കഥയെന്താണെന്നും മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, അവർ ലോകത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇത് അവരുടെ ചിന്താശേഷിയെയും ഭാവനയെയും ഒരുപോലെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. ഹരാരിയുടെ ലളിതവും സംവാദാത്മകവുമായ എഴുത്തുശൈലി ഈ പ്രക്രിയയെ രസകരമായ ഒരനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു.
അതുകൊണ്ട്, ഇതൊരു സാധാരണ പുസ്തകമല്ല. നമ്മുടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്തകൾക്ക് മൂർച്ച കൂട്ടാനും, ലോകത്തെ വിശാലമായി കാണാനും, ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ച് ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പരിശീലനസഹായിയാണ്. ചരിത്രം ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലും വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന മാന്ത്രികത ഇതിലുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും മികച്ച സമ്മാനങ്ങളിലൊന്ന് അവരുടെ ചിന്തകളെ ഉണർത്തുന്ന പുസ്തകങ്ങളാണ്. ആ ഗണത്തിൽ, സംശയലേശമന്യേ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തു വെക്കാവുന്ന കൃതിയാണിത്. ഈ പുസ്തകം വായിക്കുന്ന ഓരോ കുട്ടിയും മനുഷ്യരാശിയുടെ ഈ മഹാകഥയിലെ ഒരു കണ്ണിയാണെന്ന അഭിമാനബോധത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കും.
